Nodyn 1.1: 'yn unig neu'n bennaf'
Rhaid i'r adeilad gael ei ddefnyddio'n unig neu'n bennaf fel man addoli cyhoeddus.

Ni fyddwn fel arfer yn derbyn bod neuaddau eglwys yn cael eu defnyddio’n bennaf fel man addoli cyhoeddus. Bydd angen i chi ddarparu tystiolaeth bod mwy o ddefnydd yn cael ei wneud o’r lle fel man addoli cyhoeddus na chyfanswm yr holl ddefnyddiau eraill. Er mwyn bod yn gymwys, rhaid i neuadd fod yn adeilad rhestredig ynddi hi ei hun.

Pan fydd Neuadd yn cael ei defnyddio’n bennaf fel man addoli crefyddol cyhoeddus, byddwn ond yn talu costau mewn perthynas â’r defnydd hwn, a bydd angen i’r holl anfonebau felly gael eu dosrannu’n unol â hynny.

Adeiladau rhestredig ategol Nid yw'r rhain yn cael eu cynnwys oni bai eu bod yn bodloni holl amodau'r prif adeilad, h.y. cânt eu defnyddio'n unig neu'n bennaf fel man addoli crefyddol cyhoeddus.

Nodyn 1.2: 'man addoli cyhoeddus'
Bwriad y cynllun yw cynorthwyo gydag atgyweirio mannau addoli lle byddai’r costau’n gyfrifoldeb cynulleidfa leol neu enwad neu grwp ffydd cydnabyddedig. Nid yw capeli preifat, a chapeli mewn ysgolion, colegau, prifysgolion, ysbytai, carchardai ac elusendai yn gymwys o dan y cynllun oni bai bod POB UN o’r canlynol yn gymwys:

• Mae’r adeilad ar gael i’r cyhoedd am o leiaf 6 gwasanaeth crefyddol y flwyddyn, ac mae’r argaeledd hwnnw’n cael ei gyhoeddi ac nid yw trwy wahoddiad yn unig;
• Unig ddiben neu brif ddiben yr adeilad yw man addoli crefyddol cyhoeddus;
• Cyfrifoldeb cynulleidfa leol neu grŵp ffydd cydnabyddedig yw’r costau atgyweirio.

Nid yw adeilad a ddefnyddir neu sydd ar gael i'w ddefnyddio gan weinidog crefydd yn unig neu'n bennaf fel preswylfa i gyflawni dyletswyddau ei swydd yn cael ei gynnwys. Lle bo’r adeilad yn bodloni’r holl feini prawf cymhwyster eraill ond yn cynnwys rhan sylweddol o le at ddibenion heb fod yn rhai addoli, e.e. llety, gweithgareddau hamdden, paratoi bwyd ar raddfa fasnachol ac ati, ni fyddwn yn talu am atgyweiriadau i’r rhannau hyn.

Mae’r cynllun yn cynnwys sefydliadau crefyddol â chyfansoddiad ffurfiol yn unig. Gofynnir i chi ardystio bod y sefydliad crefyddol sy'n defnyddio'r man addoli:

• â statws elusennol neu yn cael ei gydnabod yn elusen gan Gyllid a Thollau Ei Mawrhydi neu Gyllid y Wlad yn yr Alban neu Ogledd Iwerddon; neu
• yn cael ei gwmpasu gan gyngor plwyf eglwysig, neu
• os nad yw'r un o'r rhain yn berthnasol, gofynnir i chi roi copi o'ch cyfansoddiad

Nodyn 1.3: 'chwe gwaith y flwyddyn'
Rhaid i'r adeilad gael ei ddefnyddio fel man addoli cyhoeddus o leiaf chwe gwaith y flwyddyn. Gofynnir i chi dystio bod hyn yn wir, a gellir gwneud ymholiadau pellach.

Nodyn 1.4: ‘mynachdai, lleiandai a sefydliadau penodol sy’n gofalu am eglwysi segur’

Nid oes gofyn i fannau addoli a ddefnyddir gan fynachdai, lleiandai neu sefydliadau tebyg eraill, ac eglwysi ym mherchnogaeth neu wedi'u breinio mewn sefydliadau penodol sy'n gofalu am fannau addoli segur fel yr Ymddiriedolaeth Capeli Hanesyddol, Cyfeillion Eglwysi Digyfaill, Ymddiriedolaeth Eglwysi Segur Yr Alban, Ymddiriedolaeth Cadw Eglwysi ac Ymddiriedolaeth Adeiladu Crefyddol Cymru, ddangos bod yr adeiladau yn cael eu defnyddio ar gyfer addoli crefyddol cyhoeddus o leiaf chwe gwaith y flwyddyn. Ar gyfer mynachdai a lleiandai a sefydliadau tebyg o ffydd arall, y rhan honno o’r adeilad a ddefnyddir at addoli crefyddol yn unig sy’n gymwys. Nid yw rhannau eraill o’r adeilad yn gymwys (e.e. y rheiny a ddefnyddir at ddibenion llety, fel lle bwyta ac ati). Os yw’r gwaith yn cynnwys rhannau sy’n gymwys a rhai nad ydynt yn gymwys, yna rhaid nodi’r rhaniad wrth wneud y cais.