Nodyn 3.1: 'cyn ac ar ôl 1 Ebrill 2001'
Os yw'r anfoneb(au) a gyflwynir yn ymwneud â gwaith a ddechreuwyd cyn 1 Ebrill 2001 ond a orffennwyd ar ôl y dyddiad hwn, bydd angen i chi ddatgan pa ganran o'r gwaith a wnaed ar neu ar ôl 1 Ebrill 2001 yn eich cais, os nad yw'r anfoneb yn nodi hynny'n glir.

'cyn ac ar ôl 1 Ebrill 2004'

O ran anfonebau ar gyfer gwaith cyn ac ar ôl 1 Ebrill 2004, os nad yw'r anfoneb yn nodi'n benodol sut y rhennir y gwaith a wnaed cyn ac ar ôl y dyddiad hwn, mae'n rhaid datgan naill ai canran neu gost y gwaith a wnaed ar ôl 1 Ebrill 2004 ar y cais.

Nodyn 3.2: 'wedi cofrestru at ddibenion TAW'
Mae'n rhaid i gontractiwr sydd wedi'i gofrestru at ddibenion TAW wneud y gwaith a'r cynnal a chadw cymwys. Ni ellir hawlio at ddibenion TAW ar ddeunyddiau oni bai eu bod wedi eu hymgorffori yn yr adeiladwaith gan gontractiwr sydd wedi ei gofrestru ar gyfer TAW.
Dylech sicrhau bod y contractiwr wedi'i gofrestru at ddibenion TAW trwy ofyn am ei rif/rhif cofrestru TAW, a ddylai gael ei ddangos yn glir ar yr anfoneb.

Yr unig swm y caniateir i fannau addoli sydd wedi eu cofrestru at ddibenion TAW ei hawlio (am eu bod yn codi tâl mynediad neu'n cynnal gweithgareddau busnes) ac sy'n talu cyfradd TAW net wirioneddol o rhwng 17.5% a 5%, fydd y gwahaniaeth rhwng swm y TAW y gallant ei hawlio yn unol â chytundeb â Cyllid a Thollau EM a 5% am waith cymwys a wnaed rhwng 1 Ebrill 2001 a 31 Mawrth 2004. Rhaid cyflwyno tystiolaeth o'r cytundeb gyda'r cais. Yn achos gwaith a wnaed ar ac ar ôl 1 Ebrill 2004, gellir hawlio cyfanswm llawn y TAW a dalwyd.

Nodyn 3.3: 'atgyweirio neu gynnal a chadw'
Dim ond gwaith a wneir i atgyweirio neu gynnal a chadw'r adeilad sy'n gymwys.

Mae'n rhaid i'r gwaith fod wedi ei wneud i adeiladwaith adeilad a ddiogelir. Mae'r adeiladwaith yn cynnwys ei sylfeini, ei waliau, ei doeau, ei nwyddau dŵr glaw, ei ddraeniau, ei arwynebau mewnol ei lloriau ei grisiau, ei landins a'i holl ddrysau a ffenestri (mae hyn yn cynnwys cynnal a chadw ffenest yn ogystal ag atgyweirio, ac felly gall darparu rhwyll i amddiffyn ffenestr werthfawr fod yn gymwys a ddargludyddion mellt).

Mae gwasanaethau a gyflenwir mewn cysylltiad â'r gwaith atgyweirio, fel gwaith plymio neu waith trydanol, (e.e. generaduron a goleuadau argyfwng/dros dro) ac unrhyw wasanaethau adeiladu eraill (gan gynnwys llogi sgaffaldiau) yn gymwys.

Nid yw gwaith i osodion a gosodiadau, fel gosodiadau cegin neu doiled, gwres, gwaith plymio a systemau trydanol, gorchuddion llawr a dodrefn yn gymwys.

Nid yw codi adeiladau newydd neu rannau o adeiladau yn gymwys.

Nid yw gwaith a wneir ar adeiladau ategol, fel cerrig beddi a chofebion mewn mynwentydd, waliau terfyn, clwydi, gerddi, pyrth mynwentydd neu feysydd parcio yn gymwys.

Mae cost gwasanaethau proffesiynol (penseiri, peirianwyr strwythurol, tirfesurwyr, goruchwylwyr cynllunio, archeolegwyr, ymgynghorwyr iechyd a diogelwch, arolygwyr ystlumod a phobl broffesiynol sy'n codi arian) sy'n ymwneud yn uniongyrchol ag atgyweirio cymwys yn gymwys o 22 Mawrth 2006. Lle mae'r costau hyn yn cynnwys gwaith cyn ac ar ôl y dyddiad hwn, rhaid datgan hyn naill ai ar yr anfoneb neu ar y cais.

Rhaid i bob hawl am y gwasanaethau hyn gynnwys anfoneb hefyd am yr holl waith trwsio y maent yn cyfeirio ato neu ran ohono - ni ellir derbyn ffioedd proffesiynol ar eu pennau eu hunain.

Mewn achosion lle disgwylir anfoneb am ffioedd proffesiynol ar ôl gorffen gwaith trwsio dan gontract, byddem yn cynghori oedi'r cais terfynol nes bod modd cynnwys hon. Ond os yw hyn yn anymarferol, gofalwch fod y swm a hawliwch yn uwch na'r isafswm o £1,000, ac yn cynnwys anfoneb trwsio at ddibenion cyfeirio - nid ydym yn cyfeirio'n ôl at hawliadau blaenorol o dan yr un contract.

Mae ffioedd ar gyfer proffesiynolion nad oes iddynt gysylltiad uniongyrchol â'r gwaith (h.y. cyfreithwyr a chyfrifwyr) yn aros yn annilys, fel y mae anfonebau Awdurdodau/Cynghorau Lleol (e.e. ar gyfer Archwiliadau Rheoliadau Adeiladu).

Mae'r rhestr ganlynol yn rhoi manylion am yr eitemau yr ystyrir eu bod nhw naill ai'n gymwys neu'n anghymwys o dan y cynllun. Sylwch nad rhestr gyflawn mo hon oherwydd gallai fod yna feysydd yr ydym wedi'u hanwybyddu. Os oes gennych unrhyw amheuaeth o ran a yw eich cais yn gymwys am grant, cysylltwch â Chynllun Grant Addoldai Rhestredig ar 0845 601 5945.

* Eitemau a ddangosir mewn porffor - mae gwaith yn gymwys o 22 Mawrth 2006 yn unig.

Nodyn 3.4: 'anfoneb TAW'
Gyda'ch cais, mae'n rhaid cyflwyno anfoneb wreiddiol (neu anfoneb wreiddiol wedi'i derbynebu) oddi wrth y contractwr sy'n ardystio bod TAW wedi'i thalu. Ni fydd ceisiadau'n cael eu talu heb y dystiolaeth ddogfennol wreiddiol hon. Nid yw llungopïau o anfonebau yn dderbyniol.

Dim ond gwaith y talwyd TAW arno sy'n gymwys.

Pan fydd hawliwr yn bwriadu cyflwyno anfoneb sy'n rhannol ar gyfer adeilad sy'n gymwys ac yn rhannol ar gyfer adeilad nad yw'n gymwys, neu waith cynnal a chadw neu atgyweirio y mae rhan ohono'n gymwys a rhan yn anghymwys, rhaid i'r hawliwr sicrhau bod yr anfoneb a gyflwynir yn gwahaniaethu rhyngddynt yn glir.
Lle nad yw hyn yn bosibl, rhaid i'r hawliwr wneud datganiad o ran pa ganran sy'n cael ei hawlio am y gwaith cymwys yng ngholofn 4 cwestiwn 24.

Lleiafswm gwerth gwaith sy'n gymwys ar gyfer y cynllun yw £1,000 (heb gynnwys TAW). Gall gais gynnwys nifer o hawliadau llai, ond rhaid i bob hawliad fod ar gyfer gwaith sy'n gymwys o dan y cynllun a rhaid iddynt ffurfio cyfanswm hawliad sy'n werth o leiaf £1,000 (heb gynnwys TAW).

Nodyn 3.5: 'dyfarniad grant blaenorol'
Os dyfarnwyd grant blaenorol am gostau gwaith adeiladu sy'n destun y cais, gan gynnwys TAW, oddi wrth:

• English Heritage;
• Historic Scotland;
• Cadw;
• Adran yr Amgylchedd, Gogledd Iwerddon;
• Cronfa Dreftadaeth y Loteri;
• Dosbarthwyr eraill y Loteri.

Bydd yn ofynnol i addoldai dalu cyfran berthnasol o'r grant a dderbynnir o'r Cynllun Grant Addoldai Rhestredig yn ôl i'r asiantaethau statudol (uchod), oni bai bod y grant gwreiddiol eisoes wedi'i addasu i ystyried y Cynllun Grant Addoldai Rhestredig. Fel llofnodwr, gofynnir i chi ardystio y bydd yr addoldy yn talu'r ad-daliadau sy'n ddyledus. Bydd manylion y ceisiadau hyn yn cael eu rhoi i'r asiantaethau dyfarnu grantiau perthnasol.

Nodyn 3.6: ' Cyllid a Thollau EM '
Gall cyflenwi a gosod rhai cymhorthion penodol ar gyfer pobl anabl, a rhai addasiadau penodol i ffabrig adeiladau cymunedol rhestredig, gan gynnwys eglwysi, fod yn gymwys am TAW sero gael ei chodi yn yr anfoneb. Mae gwaith o'r fath yn gymwys o dan y Cynllun Addoldai Rhestredig. I ddarganfod p'un a allai eich gwaith arfaethedig fod yn gymwys ar gyfer TAW sero o'r cychwyn, cysylltwch â Chyllid a Thollau Ei Mawrhydi ar 0845 010 9000. Mae Hysbysiad TAW 708 yn ymwneud ag addasiadau i adeiladau ac mae Hysbysiad TAW 701/7 yn ymwneud â chymhorthion ar gyfer pobl anabl. Gwelir y naill a'r llall yn http://www.hmrc.gov.uk/

Os codir tâl TAW arnoch yn anghywir, efallai y bydd eich cyflenwr yn gallu addasu ei gofnodion TAW ac ad-dalu'r TAW i chi. Ceir rhagor o fanylion ynghylch sut y gwneir hyn yn Hysbysiad TAW 700/45: "Sut i gywiro camgymeriadau TAW a gwneud addasiadau neu hawlio"